Deila

Amiina innblásin af franska fantinum Fantômas

Fyrir hundrað árum gekk illmennið Fantômas nánast fram af bókaormum í Frakklandi, slík var illska hans og slægð. Nú sendir íslenska hljómsveitin Amiina frá sér nýja plötu með tónlist sem tengist þessu skrautlega illmenni sem fljótlega var kominn upp á hvíta tjaldið eftir að hann sló í gegn hjá glæpaþyrstum lesendum.

Það er ekki víst að þú, lesandi góður, þekkir nafnið Fantômas nema þú sért þeim mun betur að þér í hundrað ára gömlum glæpasögum frá Frakklandi. Þessi persóna er samt hvorki meira né minna en lávarður hryllingsins og ein allra þekktasta og vinsælasta persóna franskra glæpasagna.

Sögurnar af Fantômas urðu til í samvinnu höfundanna Marcel Allain og Pierre Souvestre og slógu fljótlega í gegn. Fantômas kom fram á sjónarsvið bókmenntanna árið 1911 en saman skrifuðu höfundarnir þrjátíu og tvær bækur um óþokkann áður en Souvestre dó, en þá bætti Allain bara ellefu sögum við flokkinn.

2003
Sögurnar um óþokkann Fantômas héldu frönskum lesendum í heljargreipum fyrir hundrað árum.

Fantômas er glæpamaður sem svífst einskis og oft er horft til hans sem eins konar millistigs í þróun frá illmennum nítjándu aldar til nútímalegra raðmorðingja sem hafa allar götur síðan verið vinsælt umfjöllunarefni glæpasagnahöfunda.

Auglýsing

Hann er sinn eigin herra, vægðarlaus með öllu og mikill sérfræðingur í að dulbúast. Í mörgum tilfellum fer hann frumlegar og flóknar leiðir í glæpum sínum. Þannig drepur hann til dæmis fórnarlömb sín með risavöxnum snákum, plágusýktum rottum eða kemur þeim feiga fyrir í herbergi sem fyllist hægt og rólega af sandi.

Af þessum lýsingum að dæma þótti ljóst að Fantômas var fæddur fyrir hvíta tjaldið og sögurnar um hann voru fljótlega kvikmyndaðar, enda buðu þær upp á hressandi notkun á tæknibrellum þess tíma.

Strax á árunum 1913-14 leikstýrði franski leikstjórinn Louis Feuillade fimm þöglum kvikmyndum um Fantômas og ódæði hans. Hver myndanna er ríflega klukkustund að lengd og líkt og átti við um bækurnar áttu þessar myndir eftir að hafa mikil áhrif á ýmsa listamenn á 20. öldinni. Þar má til dæmis nefna súrrealista og framúrstefnulistamenn á borð við skáldið Guilliaume Appolinaire og myndlistarmanninn René Magritte.

Illmennið heillaði Amiinu

Á hundrað ára afmæli þöglu myndanna um Fantômas fékk íslenska hljómsveitin Amiina það óvenjulega verkefni að semja tónlist við eina myndanna eftir Feuillade. Sýning myndanna fór fram í hinu glæsilega leikhúsi Théâtre du Châtelet við Signubakka í miðborg Parísar á Hrekkjavökukvöldi árið 2013. Það var franski tónlistarmaðurinn Yann Tiersen sem hafði umsjón með verkefninu þar sem fimm ólíkir tónlistarhópar sömdu tónlist við myndirnar.

Amiina hafði tímann fyrir sér og fékk því að velja sér eina af myndunum fimm til að semja tónlistina við. „Við heilluðumst algjörlega af þessu illmenni, sem er dálítíð úr karakter því við erum ekkert mikið í illmennunum,“ segir Sólrun Sumarliðadóttir, einn liðsmanna Amiinu

„Þessar myndir eru heillandi en mjög kaótískar þegar maður horfir á þær fyrst. Þarna er mikið hugarflæði á ferðinni og maður skilur hvorki upp né niður í framvindunni. Síðan fer maður að fá tilfinningu fyrir þessu og þá var freistandi að leika af fingrum fram undir myndinni. Við ákváðum hins vegar á endanum að semja nokkuð nákvæma og útskrifaða tónlist undir myndina, sem er jafnvel með sérstökum leiðarstefjum fyrir einstakar persónur myndarinnar.“

30419-amiina-fantomas
Hljómsveitin Amiina er í dag skipuð Sólrúnu Sumarliðadóttur, Guðmundi Vigni Karlssyni, Magnúsi Tryggvasyni Elíassen og Maríu Huld Markan Sigfúsdóttur. Nú gefur sveitin út tónlist sína við aldargamla þögla spennumynd. Útlit útgáfunnar á tónlist Amiinu um Fantômas tekur skiljanlega mið af glæpamanninum og ódæðum hans. Mynd: Amiina.

Kyrkislöngur og lestarslys

Sólrún segir það hafa verið mjög áhugavert að takast á við að semja tónlist fyrir ríflega hundrað ára gamla kvikmynd. „Í myndinni okkar var til dæmis sena sem gengur út á risastóra kyrkislöngu og mann í gaddabelti, þarna er líka mjög leikrænt lestarslys og enn ein sena úr klaustri, svo eitthvað sé nefnt. Það var þannig af ýmsu að taka í dramatískum og flottum atriðum.
Það skemmdi síðan ekki fyrir að fara út til Parísar, vinna með tónlistarfólki úr ýmsum áttum sem fengu sama verkefni og tók að sér aðrar myndir í seríunni og fá loks að flytja þetta á þessum ævintýrlegu tónleikum í Châtelet leikhúsinu. Það var ekkert slor að fá að vinna þar.“

Nú lítur tónlistin dagsins ljós í sjálfstæðri útgáfu, bæði á geisladisk, vínylplötu og í stafrænu formi. „Fljótlega sáum við að það lá beint við að búa til plötu úr þessu verkefni, hver sena í kvikmyndinni átti sér þannig skýran hljóðheim og okkur langaði mikið til að gefa þetta út. Okkur fannst Fantômas líka eiga það skilið.“

Útgáfudagur á nýju plötunni er laugardagurinn 26. nóvember en allar nánari upplýsingar er að finna á heimasíðu sveitarinnar, amiina.com. Útgáfunni verður fagnað í Mengi að kvöldi útgáfudagsins.