Leikdómur: Að vera eða vera ekki trúður
Vitaskuld er fátt eitt gott um þetta hrun að segja og vonbrigðin í kjölfar þess, hvað varðar endurskoðun á kolbrengluðu verðmætamati, eru sár. En, þeir sem til þekkja hafa reyndar haldið því fram í mín eyru að kenningin þess efnis að menning eflist þegar skóinn kreppir standist. Ég er farinn að hallast að því að svo sé. Leikárinu ætti að vera lokið en samt eru frumsýningar vikulegur viðburður þetta vorið, afbragðs leiksýningar og fyrir viku var ein slík – Trúðleikur í Frystiklefanum á Rifi á Snæfellsnesi, af öllum stöðum.
Á Rifi hefur verið komið upp bráðskemmtilegu leikhúsi í gömlu frystihúsi af fádæma myndarskap og dugnaði. Prímusmótor í því ævintýri er Kári Viðarsson sem fagnar nú Grímutilnefningu: Sprotinn 2012 er veittur fyrir frumleika og framúrskarandi nýbreytni á árinu. Sannarlega vel að því kominn og rétt að segja það strax hér í upphafi að þetta framtak er út af fyrir sig aðdáunarvert. Menningartengd ferðaþjónusta er nokkuð sem menn vilja tala mikið um en kannski verður minna úr efndum en efni standa til. Menn skulu aldrei gleyma litlu gulu hænunni. Atvinnuleikhús á Rifi er djörf hugmynd, einstök og það sem meira er; henni hefur verið hrint í framkvæmd og er sannarlega nokkuð sem Snæfellsbær allur má vera stoltur af.
En, að sýningunni, uppfærslu á verki Hallgríms Helgasonar – Trúðleik. Verkefnaval sem er snjallt miðað við allar aðstæður. Byrjað er með látum, reyndar hvelli og trúðarnir Skúli og Spæli, sem leiknir eru af Kára og Benedikt Gröndal, missa aldrei tempó né kraft. Sýningin einkennist af uppátækjasemi og mikilli leikgleði. Leikstjórinn er á heimavelli - Halldór Gylfason lék einmitt í sýningunni þegar Trúðleikur var fyrst settur á svið fyrir tólf árum. Leikurinn gerist í litlum bæ, og fer vel á því þegar kliður í mesta kríuvarpi heims, sem er steinsnar frá leikhúsinu, kveður við; yfirstandandi eru „Finnskir Dagar“. Á dagskrá er: Þjónustumiðstöð opnar í Grunnskólanum, Guðfubaðskeppni er í íþróttahúsinu, Idolkeppni með Lordi-þema á stóra sviði, Gói og Felix skemmta á stóra sviði, Brekkusöngur á stóra sviði, Hljómsveitin Sólblóma leikur fyrir dansi fram á rauða nótt og ... trúðar á tjaldstæðinu.
Áhorfendur eru staddir við tjald trúðanna þar sem getur að líta sjoppulega umgengni. Það er nefnilega (að sjálfsögðu) tár í auga trúðsins. Þetta er kannski ekki alveg staðurinn sem menn vildu vera staddir á í lífinu og tilverunni. Eða hvað? Án þess að farið sé nánar í atburðalýsingu þá fjallar verkið, sem er ljómandi vel skrifað, um samskipti trúðanna. Annar er sáttur við sitt hlutskipti en hinn stefnir hærra; vill takast á við eitthvað starf sem veitir honum virðulegri blæ og viðurkenningu. Og hann mátar sig við ýmsar hugmyndir í því sambandi. Hugvitsamleg leið til að bregða ljósi á að það eru kannski ekki fötin sem skapa manninn, eins og gamla auglýsingaslagorðið segir, heldur öfugt: Maðurinn skapar fötin. Eða þannig; spurningin er hvort menn sætti sig við stöðu sína? Kannski er ekkert einhlítt svar við þeirri spurningu, sjálfsagt getur afstaða hvers og eins, í hvora átt sem er, reynst jafn hamlandi eða tragísk en snjallt af höfundi að spyrja þessara sígildu spurninga í trúðsskóm. Hvorugur getur trúðurinn án hins verið og þannig skín í, að baki öllu sprellinu, sögu af mikilli vináttu – sem er hugsanlega ekkert svo holl þegar allt kemur til alls?
Eins og áður sagði er um atvinnuleikhús að ræða og þess getur að líta í stóru sem smáu. Lýsing, leiksvið, leikmunir og búningar eru til fyrirmyndar. Kári og co mega sannarlega vera ánægðir með sig.
Jakob Bjarnar Grétarsson
...
Niðurstaða: Það er bara rugl, ef menn eiga leið um Snæfellsnes um það leyti sem Trúðleikur er til sýninga, að sleppa því að kíkja við í Frystiklefanum. Auðvitað ættu menn að gera sér ferð vestur. Kraftmikil, bráðskemmtileg og athyglisverð sýning.
****
Trúðleikur eftir Hallgrím Helgason/Leikstjórn: Halldór Gylfason/ Ljós: Friðþjófur Þorsteinsson/Búningar: Hulda Skúladóttir/ Leikmynd: Hópurinn.
