Jarðtenging og pólitísk sviðsmyndagerð
Jón Kaldal skrifar
Vonum seinna er að færast líf í umræður um hver stefnan skal vera í peningamálum landsins. Hluti af þessum pælingum öllum eru vangaveltur um hvaða gjaldmiðil skal brúka svo Ísland fái að dafna sem best.
Í glænýju hefti tímaritsins Þjóðmál er að finna tvö kröftug innlegg um myntmálin. Annars vegar skrifar hinn gallharði ESB andstæðingur Gunnar Rögnvaldsson innblásna grein til varnar krónunni undir fyrirsögninni: „Áhlaupið á íslensku krónuna“. Telur Gunnar að þeir sem vilji kasta krónunni fyrir „eitthvað annað“ vera illa haldna af veruleikafirringu sem sé „hættuleg sjálfstæði, fullveldi og framtíð Íslands.“ Bendir hann á að evran sé komin í upplausnarástand og sé jafnvel að hverfa af yfirborði jarðar en eftir standi krónan „sem bjargaði Íslandi í gegnum bankahrunið.“ Blandar Gunnar þar sér í hóp fjölmargra sem telja sig sjá fyrir yfirvofandi dauða evrunnar, en endalokum hennar hefur verið spáð svo til óslitið frá því að hún var sett á laggirnar fyrir ríflega áratug.
Gunnar er sem sagt á ansi fyrirsjáanlegum slóðum þeirra sem skrifa í Þjóðmál, en tímaritið er nokkurs konar safnaðarrit innvígðra íhaldssamra hægrimanna og bráðskemmtilegt fyrir sinn hatt, þó það nái sjaldnast að koma á óvart í einbeittri óbeit sinni á öllu sem hefur tengst Baugi, Evrópusambandinu og í garð þeirra sem finna má til vinstri við ysta hægrið í Sjálfstæðisflokknum.
Í þessu hefti kveður þó einnig við annan tón því hin greinin í Þjóðmálum um gjaldmiðlamálin er eftir Heiðar Má Guðjónsson, fjárfesti og til langs tíma þann þrautseigasta við að knýja umræðuna um hvort Ísland eigi að halda krónunni eða taka upp nýja mynt.
Heiðar hefur verið einn af hvatamönnum þess að hér verði tekinn upp Kanadadollar en sú hugmynd er ekki til umfjöllunar hjá honum í þetta skiptið. Þess í stað beinir hann í stuttri grein sjónum að skuldakreppunni í Evrópu og hlutverki evrunnar og birtir að auki þýðingu sína á nýlegri ritstjórnargrein úr Wall Street Journal, sem hann telur einhverja bestu samantekt sem sést hefur um vandann. Fyrirsögnin á WSJ-leiðaranum fangar efni hans í hnotskurn: „Lausn evru-krísunnar felst ekki í sjálfstæðum myntum“. Þar fá stjórnmálamenn álfunnar almennt á baukinn fyrir að hafa ekki undirgengist þann aga sem felst í að nota alþjóðlega mynt. Í stuttu mál heldur greinarhöfundur því fram að ef evran leysist upp, sem ekki er hægt að útiloka, sé það vegna þess að þegar á reyndi var ekki farið eftir stofnsáttmálanum að baki myntinni, en hann snýst í grunninn um að koma í veg fyrir lausatök ríkisstjórna í peningamálum. Enn harðari orð notar hann svo um hugmyndir þeirra sem telja lausnina á vanda Grikkja vera að taka upp drökmu á nýjan leik, fella gengi hennar svo um leið til að bæta hag útflutningsgreina og laga hagtölur Grikklands til skamms tíma. Þetta hefði í för með sér gríðarlega eyðingu eigna og sparnaðar; Grikkir yrðu í raun gerðir fátækari með því fella virði eigna þeirra og hækka verð á öllum innflutningi, eins og segir í þýðingu Heiðars. Nær sú lýsing ágætlega utan um það sem átti sér stað hér þegar krónan féll fyrir þremur árum.
Í haust kom fram á Alþingi að þverpólitískur vilji er fyrir því að nýjar línur verði lagðar um peningamálastefnu landsins, enda tæpast annað í boði ef takast á að létta gjaldeyrishöftum af landinu. Vonandi verða umræður um á þingi með sæmilega jarðtengingu við efnahagslegan raunveruleika fremur en pólitíska sviðsmyndagerð. Þjóðmál gerir vel að leggja sitt af mörkum í þessa mikilvægu hugmyndafræðilegu umræðu.
