Kunnugleg leiðarstef í andófi gegn byggingum
Jón Kaldal skrifar
Sjálfstæðismenn í borginni hafa ákveðið að gera andstöðuna við byggingu nýs Landspítala við Hringbraut að sínu hjartans máli. Að ala á ótta við breytingar í skipulagi hefur enda löngum reynst freistandi vopn í stjórnmálaátökum. Davíð Oddsson rak til dæmis mjög vel heppnaða kosningabaráttu 1982 þegar hann sigldi í stól borgarstjóra undir seglum þess að byggð við Rauðavatn, í Selási, á Ártúnsholti og í Norðlingaholti væri óðs manns æði: Þar væri stórhættulegt sprungusvæði og því ætti frekar að byggja við Grafarvog og áfram í átt að Mosfellsbæ. Eins og varð raunin.
Seinna var svo, fyrir rest, líka byggt á hinum stöðunum. Og sjálfur sækir nú borgarstjórinn fyrrverandi vinnu á hið háskalega sprungusvæði.
Eftir nokkur ár sem borgarstjóri lenti Davíð í öðrum skipulagsátökum nema hvað hlutverkunum hafði verið snúið við; nú var það minnihlutinn sem fann fyrirætlunum hans allt til foráttu. Davíð vildi sem sagt byggja ráðhús við Tjörnina. Og hafði sitt fram; ráðhúsið hefur staðið stásslega við Tjörnina í tuttugu ár.
Þegar baráttan gegn byggingu ráðhúsins er skoðuð öllum þessum árum síðar er erfitt annað en að undrast þann mikla tilfinningahita sem þá gaus upp. Meðal þess sem var teflt fram gegn byggingunni var að fuglalíf við Tjörnina – og reyndar gjörvallt lífríki hennar – átti að verða gereyðingu að bráð. Og svo er auðvitað spá eins borgarfulltrúa minnihlutans um að ekki væri hægt að byggja ráðhús á þessum stað því það myndi annað hvort sökkva eða fljóta upp, sérstaklega minnisstæð.
Flest önnur rök gegn húsinu voru á hinn bóginn þekkt leiðarstef í andófi gegn nýjum byggingum og forvitnilegt að rifja upp þau helstu og máta forspárgildi þeirra við raunveruleikann: Húsið er alltof stórt. Það mun yfirskyggja aðrar byggingar. Ráðhúsið mun auka mjög umferðarvanda á svæðinu. Framtíðarsýn skorti þegar lóðin var valin, hún liggur í útjaðri Reykjavíkur og verður á komandi tímum þeim mun afskekktari, sem uppbyggingu borgarinnar miðar meir áfram. Ráðhús á að byggja annars staðar. Ljótast af öllu þótti svo málsmeðferðin, hvernig átti að ryðja á málinu í gegn.
Sömu athugasemdir eru nú settar fram til höfuðs stækkun Landspítala við Hringbraut. Vel kann að vera að þær eigi betur við heldur en þegar þeim var beitt gegn ráðhúsinu á sínum tíma. Rétt eins og þá segja hins vegar þeir sem höndla með skipulagið að þetta sé ástæðulaus ótti.
Í þessum efnum ætti að róa þá sem hafa áhyggjur að stækkun Landspítalans við Hringbraut á sér mjög langan aðdraganda. Deiliskipulag fyrir nýjum spítala á þessum slóðum hefur verið í gildi frá 1976, eða í næstum því fjóra áratugi, og í aðalskipulagi Reykjavíkur hefur hann verið við Hringbrautina frá 1984.
Stærð og umfang nýbygginganna falla líka vel við vinningstillögu alþjóðlegu hugmyndasamkeppninnar um skipulag Vatnsmýrarinnar frá 2008. Þar er gert ráð fyrir húsum af svipaðri hæð, fjórar til sex hæðir eða sömu hæðar og eru nú þegar víða í gamla miðbænum.
Það er mikil synd ef stjórnmálamennirnir í borginni geta ekki sameinast um að nýr spítali rísi við Hringbrautina því til framtíðar mun sameinaður Landspítali styrkja miðborgina mikið.
