Kvótafrumvarpið í hnotskurn
Ný frumvörp um fiskveiðistjórnun hafa þrjú meginmarkmið. Í fyrsta lagi eru gefin út nýtingarleyfi til kvótahafa. Þannig er skerpt á þeim skilningi að þjóðin eigi auðlindina en að gefin séu út leyfi til nýtingar hennar. Leyfið gildir til 15 ára og þannig er útgerðarmönnum veitt miklu meira rekstraröryggi en þeir búa við í dag. Í öðru lagi er settur upp pottur af aflaheimildum sem eiga að nýtast byggðunum og nýliðum sem vilja leigja kvóta. Þannig er reynt að mæta sjónarmiðum um jafnt aðgengi að auðlindinni. Í þriðja lagi er svo kynnt útfærsla á veiðigjaldi sem tekur mið af rekstrarafgangi útgerðarfyrirtækja. Hugmyndin af útfærslunni í frumvarpinu kemur frá útgerðarmönnunum sjálfum. Þegar þeir hafa staðið skil á kostnaði (laun, olía og fleira) og tekið til sín eðlilegan hagnað, ( 8 til 10 prósent af starfseminni), mun í góðu ári eitthvað standa eftir og þeim sérstaka hagnaði er skipt með þjóðinni. Þannig verður aukaarðinum af nýtingu auðlindar deilt á milli þess sem á auðlindina og þess sem nýtir auðlindina.
Gríðarlegur hagnaður sjávarútvegsfyrirtækja undanfarin ár er fyrst og fremst tilkominn vegna lækkunar á gengi krónunnar og hækkunar á verði afurða. Á sama tíma hefur almenningur þurft að taka á sig auknar byrðar vegna gengisfallsins sem hefur lýst sér í verðbólgu og minni kaupmætti. Það er því ekki nema sjálfsagt að arður auðlindar létti undir með heimilum landsins og skapi grundvöll viðspyrnu í atvinnu- og efnahagsmálum.
Ný frumvörp tryggja að arður af auðlindum renni meðal annars til eflingar rannsóknarsjóða, mannaflsfrekra byggingarverkefna og til alvöru byggðastefnu. Þess vegna vill stjórnarmeirihlutinn samþykkja lög um fiskveiðistjórnun á þessu þingi. Þau lög tryggja jafnræði, nýliðun, rekstraröryggi útgerðar og ekki síst – munu þau í góðu árferði gefa þjóðinni hlutdeild í arði sem hlýst af nýtingu auðlinda í eigu hennar.
Magnús Orri Schram, þingmaður Samfylkingarinnar
